Karpal tünel sendromu, el bileğinin orta kısmından geçen median sinirin dar bir kanal içinde sıkışması sonucu ortaya çıkan ve elde uyuşma, karıncalanma, ağrı ve güçsüzlükle kendini gösteren yaygın bir sinir sıkışması hastalığıdır.
El bileğinde sekiz küçük karpal kemik ile bu kemiklerin üzerini örten enine bağ dokusu (fleksör retinakulum) arasında oluşan tünel yapısına karpal tünel adı verilir. Bu tünelin içinden hem median sinir hem de el parmaklarının hareketini sağlayan dokuz adet fleksör tendon geçer. Tünel içindeki basıncın herhangi bir nedenle artması median siniri sıkıştırır ve karpal tünel sendromuna yol açar.
Karpal tünel sendromu, toplumda en sık görülen sinir sıkışması hastalığıdır. Yetişkin nüfusun yaklaşık yüzde üç ile altısını etkiler ve özellikle kadınlarda erkeklere kıyasla üç kat daha sık karşılaşılır.
Hastalığın belirtileri genellikle sinsi bir başlangıç gösterir ve zamanla şiddetlenir. Başlıca belirtiler şunlardır:
Uyuşma ve karıncalanma: Özellikle başparmak, işaret parmağı, orta parmak ve yüzük parmağının yarısında hissedilir. Serçe parmak genellikle etkilenmez; bu durum kubital tünel sendromundan ayırt edilmesini sağlayan önemli bir bulgudur.
Gece ağrısı: Hastalar genellikle gece uyurken ya da sabah uyanırken şiddetlenen uyuşma ve ağrı ile uyanır. Eli sallayarak ya da bilek egzersizleriyle geçici rahatlama sağlanabilir.
El güçsüzlüğü: İleri dönemde bardak tutma, anahtar çevirme veya düğme iliklemek gibi ince motor gerektiren hareketlerde güçlük yaşanır.
Kas erimesi: Çok ilerlemiş vakalarda başparmak dibindeki tenar kas kitlesi erir; bu geri dönüşü zor bir bulgudur.
Günlük aktivitelerde güçlük: Klavye kullanmak, direksiyon tutmak veya telefon ile konuşmak gibi bilekleri bükülü tutan pozisyonlarda şikayetler belirgin şekilde artar.
Karpal tünel sendromunun tek bir nedeni yoktur; birden fazla faktörün bir araya gelmesiyle gelişir.
Tekrarlayan el hareketleri: Uzun süreli klavye kullanımı, kasiyerlik, müzisyenlik, marangozluk ve montaj hattı işçiliği gibi tekrarlayan el-bilek hareketleri tüneldeki basıncı artırır.
Sistemik hastalıklar: Diyabet, romatoid artrit, hipotiroidi ve gut hastalığı tendon kılıflarında şişmeye yol açarak tünel içi basıncı yükseltir. Özellikle eklem ve bağ dokusu hastalıkları olan bireylerde risk artmaktadır.
Gebelik: Vücutta biriken fazla sıvı karpal tünel içi basıncı artırır. Gebeliğe bağlı karpal tünel sendromu genellikle doğum sonrasında kendiliğinden düzelir.
Anatomik faktörler: Doğuştan dar karpal tünel yapısı olan kişiler daha yatkındır.
Aşırı kilo ve obezite: Bilek çevresindeki yağ dokusu tünel basıncını artırır.
El bileği kırık ve yaralanmaları: Kemik ve eklem travmaları sonrasında gelişen şekil bozukluğu veya şişlik tünel yapısını daraltabilir.
Hastalık üç evrede değerlendirilir:
| Evre | Belirtiler | Tedavi Yaklaşımı |
|---|---|---|
| Hafif | Aralıklı uyuşma, gece ağrısı | Atel, ilaç |
| Orta | Sürekli uyuşma, el güçsüzlüğü | Atel + enjeksiyon |
| İleri | Kas erimesi, kalıcı güçsüzlük | Cerrahi zorunlu |
Karpal tünel sendromu tanısı klinik muayene ve destekleyici testlerle konulur.
Tinel testi: El bileğinin ön yüzüne hafifçe vurulduğunda parmaklara doğru elektrik çarpması hissi iletilmesi pozitif kabul edilir.
Phalen testi: Her iki el bileği 60 saniye boyunca maksimum bükülü pozisyonda tutulduğunda uyuşma ve karıncalanma başlaması hastalığı düşündürür.
EMG (Elektromiyografi): Kesin tanı için altın standart testtir. Sinirin iletim hızı ölçülerek sıkışmanın varlığı ve şiddeti belirlenir. Ayrıca kubital tünel sendromu gibi diğer sinir sıkışmalarından ayırt edilmesi için de gereklidir.
Ultrasonografi: Tünel içindeki median sinirin kalınlığı ve basınçtan etkilenme derecesi değerlendirilebilir.
Karpal tünel sendromu belirtileri başka el ve bilek hastalıklarıyla karışabilir:
Kubital Tünel Sendromu: Dirsekte ulnar sinirin sıkışmasıdır. Küçük parmak ve yüzük parmağının yarısında uyuşma olur; karpal tünelden bu özelliğiyle ayrılır.
De-Quervain Sendromu: El bileği dış yanında başparmak hareketleriyle ortaya çıkan tendon ağrısıdır; uyuşma yoktur.
Bel Ağrısı ve Boyun Fıtığı: Servikal disk hernisi de ele yayılan uyuşmaya neden olabilir ancak ağrı boyun ve omuzdan başlar.
Hafif ve orta evre hastalarda ilk tedavi seçeneği el bileğini nötr pozisyonda sabitleyen bir gece atelidir. Özellikle uyku sırasında el bileğinin bükülmesini önleyerek tünel içi basıncı düşürür. Atel yalnızca geceleri kullanılabileceği gibi gün içinde de takılı kalabilir. Düzenli kullanımda hafif-orta evre hastalarda belirgin düzelme sağlanır.
Antienflamatuar ilaçlar (NSAİİ) şişlik ve ağrıyı geçici olarak azaltır. Ancak tek başına uzun vadeli çözüm sağlamaz; atel tedavisinin destekleyicisi olarak kullanılır.
Karpal tünel içine yapılan kortikosteroid enjeksiyonu tünel içi şişliği hızla azaltır ve çoğu hastada belirgin rahatlama sağlar. Etkisi birkaç hafta ile birkaç ay arasında değişir. Enjeksiyon yöntemi özellikle gebelik döneminde ya da ameliyatın ertelendiği durumlarda etkili bir köprü tedavisi olarak kullanılır.
El bileği güçlendirme ve germe egzersizleri, sinirin yumuşak doku içindeki hareketliliğini artıran sinir kaydırma egzersizleriyle birleştirilen fizyoterapi programı özellikle erken evrede faydalıdır.
Konservatif tedavilere rağmen şikayetleri geçmeyen, kas erimesi başlayan ya da ileri evre tanısı konulan hastalarda cerrahi kaçınılmazdır. Cerrahi geciktirildiğinde sinirde kalıcı hasar oluşabilir; bu nedenle doğru zamanda ameliyat kararı verilmesi büyük önem taşır.
El cerrahisi uzmanı tarafından gerçekleştirilen ameliyatta fleksör retinakulum (karpal bağ) kesilerek tünel genişletilir ve sinir üzerindeki baskı tamamen ortadan kaldırılır. Bu işlem iki yöntemle yapılabilir:
Açık cerrahi: El bileği ön yüzünde yaklaşık 3–4 cm’lik bir kesi ile karpal bağ kesilerek tünel gevşetilir. Güvenilir ve etkili bir yöntemdir.
Endoskopik cerrahi: Çok küçük kesilerden yerleştirilen kamera yardımıyla karpal bağ içeriden kesilir. Daha hızlı iyileşme ve daha az iz avantajı sunar.
Karpal tünel ameliyatı genellikle lokal anestezi ile yapılır ve hasta aynı gün taburcu olur. İyileşme süreci şu şekilde ilerler:
Sinir hasarının derecesine bağlı olarak uyuşmanın geçmesi zaman alabilir. Kas erimesi olan ileri vakalarda tam iyileşme garantisi verilemez; bu nedenle erken tanı ve tedavi kritik önem taşır.
El ve bilek bölgesindeki ağrı, uyuşma ve güçsüzlük farklı nedenlerden kaynaklanabilir. Değerlendirmeniz gereken diğer el hastalıkları:
Karpal tünel sendromu ameliyatsız geçer mi?
Hafif ve orta evre vakaların önemli bir kısmı atel, ilaç ve enjeksiyon tedavisiyle ameliyatsız kontrol altına alınabilir. Ancak ileri evrede ya da uzun süredir devam eden şikayetlerde cerrahi kaçınılmazdır.
Karpal tünel sendromu tekrarlar mı?
Doğru yapılan cerrahi tedavi sonrası tekrarlama riski oldukça düşüktür. Ancak altta yatan risk faktörleri kontrol altına alınmazsa şikayetler yeniden başlayabilir.
Karpal tünel ameliyatı kalıcı mı?
Evet, ameliyat çok yüksek başarı oranına sahiptir. Hastaların büyük çoğunluğu uzun vadeli rahatlama sağlar.
Hamilelikte karpal tünel sendromu ne zaman geçer?
Gebeliğe bağlı karpal tünel sendromu genellikle doğumdan sonraki ilk birkaç haftada kendiliğinden düzelir.
Hangi doktora gidilmeli?
Ortopedi ve el cerrahisi uzmanına başvurulması gerekir.
Karpal tünel sendromu şikayetleriniz için Prof. Dr. Erden Ertürer ile iletişime geçebilir, muayene randevusu alabilirsiniz.
📞 0545 310 16 95
“Hareket özgürlüğünüze her zaman özen gösteriyoruz.”
Copyright © 2026 | DR. Erden ERTÜRER | Tüm Hakları Saklıdır.
